Reke i jezera

Reka Mileševska

Reka Mileševska nalazi se u jugozapadnom delu Srbije i desna je pritoka Lima. Njen tok je kratak, jedva 20 kilometara, ali je putovanje njenim kanjonom dugotrajno, zanimljivo, povremeno čak i rizično. Dve njene sastavnice izviru ispod 1.734 metra visokog Katunića, najvišeg vrha Jadovnika, obilaze susedni vrh Kozomor i spajaju se kod sela Milošev Do.

Reka Lim

Reka Lim je najduža reka u pograničnom delu Srbije, Crne Gore i Bosne i Hercegovine. Reka zvanično nastaje isticanjem iz Plavskog jezera (Crna Gora). Samo Plavsko jezero je, međutim, po svojoj prirodi protočno i njegov se tok može pratiti rekom Ljučom (sama riječ „ljuča” je deminutiv reči „ljumi” („lumi”), što na albanskom jeziku znači reka) koja se u njega uliva, do njenog nastanka spajanjem Grnčara i Vruje kod Gusinja.

Reka Uvac

Uvac je najduža pritoka Lima, najznačajnija, najlepša i vodom najbogatija reka na području opštine Sjenica. Izvire ispod severoistočnih padina planine Ozren, pod Crnim borom, na nadmorskoj visini od 1.579 metara oko 14 kilometara zapadno od Sjenice.

Nastaje od nekoliko rečica koje teku sa Ozrena prema dnu Caričinskog basena, u ataru sela Trijebine, i sastaju se u njegovom severoistočnom delu obrazujući glavni rečni tok, ukupne dužine od 119 kilometara i površine sliva od 1.340 kilometara kvadratnih.

Specijalni rezervat prirode „Uvac” je zaštićeno prirodno dobro od izuzetnog značaja. Nalazi se u jugozapadnoj Srbiji, na području opštine Nova Varoš (površine 5.525 ha) i opštine Sjenica (površine 2.018 ha), odnosno ukupno 7543 hektara. Minimalna nadmorska visina rezervata je 760 metara, a maksimalna 1.322 metara. Za prirodno dobro prve kategorije proglašen je Uredbom Vlade Srbije od 24. marta 2006. godine. Centralnu morfološku celinu rezervata predstavlja kanjonska dolina reke Uvac sa dolinama njenih pritoka, a posebnu vrednost kanjonskih delova doline čine uklješteni meandri čiji rtovi dostižu visinu od preko 100 metara.

Reka Ibar

Ibar je reka u južnom delu Srbije i istočnom delu Crne Gore. Izvire na severoistočnim, šumom obraslim obroncima planine Hajle, odnosno ispod njenog vrha Maja Dramadol (2.120 m) u zapadnom delu planinskog venca Hajle, deset kilometara uzvodno od Rožaja u Crnoj Gori. Pre nego se spoje u sam rečni tok, vode se sa padina Hajle najpre skupljaju iz tri nešto veća i više manjih izvora, praveći nakon toga glavni rečni tok. Sa ukupnom dužinom od 276 kilometara, Ibar je najduža reka koja protiče kroz celokupno područje Sandžaka

Gazivodsko (Ribarićko) jezero

Ribarićko jezero je veštačko jezero nastalo pregrađivanjem reke Ibar u njenom gornjem toku. Dužina jezera je 24 kilometara. Brana jezera izgrađena je od prirodnih materijala i visinom od 107 metara jedna je od najvećih takvih brana u Evropi.

Jezero u velikom delu protiče pored naselja Ribariće u tutinskoj opštini, zbog čega je i nazvano Ribarićko jezero (Gazivode).

Potpećko jezero

Potpećko jezero je veštačko jezero podignuto na reci Lim za potrebe hidroelektrane Potpeć. Nalazi se na 435,6 metara nadmorske visine, a sama brana jezera nalazi se u neposrednoj blizini Priboja. Hidroelektrana i jezero nazvani su po selu Potpeć kraj kojeg je izgrađena brana dužine 215, a visine 46 metara. Hidroelektrana Potpeć puštena je u rad 3. septembra 1967. godine, a njena instalirana snaga 51 MW. Površina jezerskog sliva je 3.605 kilometara kvadratnih, dužina do 20 kilometara, a dubina 40 metara. Zbog klisurastog sklopa doline Lima, jezero je izduženog oblika i pruža se do susednog Prijepolja.

Sjeničko jezero

Sjeničko jezero jedno je od tri uvačka jezera. Nastalo je podizanjem brane na Uvcu, uzvodno od Zlatarskog jezera, između Akmačića i Bukovika. Brana jezera duga je 160, a visoka 110 metara. Sjeničko jezero se nalazi na 985,4 metra nadmorske visine i, posle Vlasinskog jezera, najviše je veštačko jezero (jezero na najvišoj nadmorskoj visini) u Srbiji. Ukupna površina jezera je 610 kilometara kvadratnih, dužina 20 kilometara, maksimalna širina 500, a najviša dubina 108 metara.

Zlatarsko jezero

Zlatarsko jezero je veštačko jezero podignuto na reci Uvac, u neposrednoj blizini Nove Varoši. Nalazi se između planina Zlatara na jugozapadu i Murtenice na severoistoku, na 880 metara nadmorske visine. Dužina jezera je oko 21 kilometar, a najveća dubina 75 metara.
Radoinjsko jezero

Nizvodno od Zlatarskog jezera, na 810 metara nadmorske visine na reci Uvac, nalazi se Radoinjsko jezero. Jezero je nastalo pregrađivanjem reke Uvac 43 kilometra nizvodno od Zlatarskog jezera i uzvodno od ušća u Lim. Brana od kamenog nabačaja i betona kojom je pregrađen Uvac dugačka je 150, a visoka 40 metara.

Reka Sopotnica

Reka Sopotnica nalazi se u jugozapadnom delu Srbije, na 17 kilometara od Prijepolja. Reka izvire na planini Jadovnik, na nadmorskoj visini od 1.150 metara. Odatle se strmim stenovitim padinama planine slivaju vode Sopotnice u nekoliko rečica i potočića iz kojih se dalje spušta nekoliko živopisnih vodopada dužine od preko 20 metara koji grade glavni rečni tok. Reku Sopotnicu, pritoku Lima, karakteriše velika visinska razlika između ušća (koje se nalazi na 465 metara nadmorske visine) i najvišeg izvora (1.150 m).

Izvorište Promuklica

Izvorište Promuklica nalazi se na desnoj obali klisure reke Vidrenjak, nedaleko od sela Koniče u opštini Tutin, i po svojim karakteristikama predstavlja jedinstvenu pojavu u Sandžaku i ovom delu Srbije. Samo izvorište sastoji se od dva intermitentna i jednog stalnog izvora koji su karakteristični po različitim režimima rada – povremenom isticanju i mirovanju, pri čemu voda iz vrela naglo ističe uz šum i tutnjavu da bi nakon deset minuta potpuno usahla, a izvor presušio, pa se onda (u vremenskim intervalima koji variraju od sat vremena, a nekad i duže) ponovo pojavila.